عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 35
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
گوى يا گوگ الف - اعلام و اماكن جغرافيايى : 1 - گوىسراى - ( سراى بزرگ و باشكوه ، مانند آقسراى و قراسراى ) خواندمير دربارهء گوىسراى چنگيز خان چنين مىنويسد : « در حدود سمرقند غاير خان را به نظر چنگيز خان رسانيده در گوگسرا او را شربت شهادت چشانيدند . » 48 همين مورخ ، اطلاعيه ديگرى دربارهء كاخ معروف چنگيز خان بدست مىدهد : « در اواخر ذىحجه سنه 617 ه . ق علم نهضت به صوب بلده فاخره برافراخت و در ظاهر سمرقند جمعى از شاهزادگان و لشكرها كه به فتح امصار تركستان مأمور گشته بودند با مردم حشرى به وى پيوستند . چنگيز خان در گوگسرا فرودآمده دو روز آسايش نمود . » 49 2 - گوگسرا - ( كاخ امير تيمور ) . دربارهء اين قصر شاهانه حبيب السير چنين مىنويسد : « امير تيمور گورگان از كانگل به سمرقند درآمده در مدرسهسراى ملك خانم نزول اجلال فرمود . . . و بر اين قياس ساير ايلچيان اطراف را اجازت معاودت ارزانى فرمود آنگاه از مدرسه - سراى ملك خانم به گوگسرا كه بنا كرده معمار همت بلندنهمتش بود نقل نمود . » 50 بنا به مندرجات تذكرةالشعراى دولتشاه سمرقندى ، اين كاخ سلطانى خزانه و ارك و زندان هم داشته است : « حكايت كنند ، كه شاهرخ سلطان چون بر تخت سمرقند جلوس كرد ، قدم به گنجخانه و خزانهء تيمورى نهاد كه در گوگ سراى و